นักวิ่งหลายคนยังเข้าใจผิดกันอยู่มาก ว่าแค่รักษาสุขภาพให้แข็งแรงเข้าไว้ ซ้อมวิ่งอย่างสม่ำเสมอ พักผ่อนให้เต็มที่ และอัดอาหารเสริมในช่วง “ก่อนการวิ่ง” ก็คงเพียงพอแล้ว ทำให้นักวิ่งหลายคนชะล่าใจและลืมนึกถึงความสำคัญของโภชนาการไปว่าต้องใส่ใจปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง “ไม่ใช่แค่ช่วงก่อนการวิ่งหรือการลงแข่งขันเท่านั้น” นั่นเพราะอาหารที่นักวิ่งกินเข้าไปล้วนส่งผลทั้งต่อสมรรถภาพในการวิ่ง รวมถึงกล้ามเนื้อและฮอร์โมนในร่างกายด้วย สรุปคือนักวิ่งจะวิ่งได้ดี อึด ทนทาน มีพละกำลังจนหยดสุดท้าย และช่วยให้ร่างกายฟื้นตัวได้เร็วและลดความเสี่ยงของอาการบาดเจ็บหลังการวิ่งนั้น “อาหารสำคัญมาก” เรามาดูกันว่าทำไมอาหารจึงสำคัญสำหรับนักวิ่ง และเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้ามเลยแม้แต่น้อย ทั้งระหว่างการฝึกซ้อม วันที่วิ่ง และหลังการวิ่ง และไม่ใช่แค่ ‘นักวิ่ง’ แต่ ‘ผู้ที่ออกกำลังกายเป็นประจำ’ ควรใส่ใจเรื่องอาหารอย่างสม่ำเสมอด้วยเช่นกัน
ช่วงซ้อมวิ่ง “กินไรดี”
DO….
⇒ โปรตีน แนะนำโปรตีนจากเนื้อสัตว์ไขมันน้อยหรือโปรตีนคุณ ภาพสูงจากพืชธรรมชาติ เช่น สาหร่ายเกลียวทองที่มีโปรตีนคุณ ภาพสูงและมีมากกว่าโปรตีนจากแหล่งอื่นๆ ถึง 70 เปอร์เซนต์ นอก จากนั้นก็เช่น เนื้อไก่ เนื้อปลา อาหารทะเล และไข่ ซึ่งเป็นโปรตีนที่ย่อยง่าย และช่วยสร้างกล้ามเนื้อได้ดี แต่ควรเลือกเป็นไข่ต้มมากกว่าประเภททอด โดยโปรตีนจะช่วยให้กล้ามเนื้อและร่างกายเราฟื้นตัวได้เร็วขึ้น และควรมีเครื่องเคียงเป็นเมล็ดธัญพืชไม่ขัดสี เช่น ข้าวกล้อง ถั่วเลนทิล ควีนัว หน่อไม้ฝรั่ง และผักใบเขียวเช่น ผักโขม บร็อคโคลี และคะน้า เป็นต้น นอกจากนั้นก็มีโยเกิร์ตรสธรรมชาติไม่หวานเกินไป และนมไขมันต่ำ ที่เป็นแหล่งโปรตีนและมีกรดอะมิโนหลายชนิดที่สำคัญ ต่อร่างกาย และการกินถั่วหรือผลไม้อบแห้งก่อนการวิ่งประมาณ 30 นาที ในปริมาณ 1 กำมือ จะช่วยเพิ่มความทนทานในการวิ่งได้ดีขึ้น
⇒ คาร์โบไฮเดรต เป็นแหล่งพลังงานชั้นดีของกล้ามเนื้อ และช่วยให้เรามีแรงวิ่งได้อย่างต่อเนื่อง ถ้านักวิ่งหรือผู้ที่ออกกำลังกายอย่างหนักงดแป้ง จะทำให้เหนื่อยล้าง่ายและสมองมึนงงได้ เพราะนักวิ่งต้องได้รับคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อนเพื่อเสริมสร้างพลังงาน และทำให้มีแรงวิ่งอย่างต่อเนื่อง ที่ต้องเลือกคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน เช่น ข้าวกล้อง ธัญพืชไม่ขัดสี ขนมปังโฮลวีท หรือพาสต้าซึ่งเป็นแป้งที่มีคาร์โบไฮเดรตสูง เพราะระหว่างการวิ่งร่างกายจะใช้พลังงานจากคาร์โบไฮเดรตชนิดนี้ได้มากกว่าคาร์โบไฮ เดรตเชิงเดี่ยว (Simple Carbohydrate) ซึ่งสำคัญมากสำหรับนักวิ่งมาราธอน ซึ่งคาร์โบไฮเดรตเชิงเดี่ยวที่มีในอาหารประเภท ข้าวขาว โดนัท พิซซ่า คุ๊กกี้ นั้น พอวิ่งไปได้ครึ่งทางหรือก่อนเข้าเส้นชัยจะหมดแรงก่อน นั่นเพราะร่างกายเราจะหันไปเผาผลาญไขมันและกล้ามเนื้อแทน ซึ่งถ้ามวลกล้ามเนื้อน้อยลง จะทำให้เกิดแรงกระชาก และส่งผลให้ความทนทานลดน้อยลงอย่างทันทีนั่นเอง
⇒ ผลไม้ แนะนำเป็นผลไม้ที่มีส่วนประกอบของน้ำและน้ำตาลจากธรรมชาติเป็นหลัก รสชาติหวานน้อย มีเส้นใยอาหารสูง และควรกินทั้งลูกไม่คั้นเฉพาะน้ำเท่านั้น เช่น ส้ม, แอปเปิ้ล, ฝรั่ง, กล้วย, ชมพู่, สาลี่, แตงโม และมันฝรั่ง จะช่วยทำให้ร่างกายไม่ขาดน้ำ และช่วยควบคุมการบีบตัวของกล้ามเนื้อหัวใจ ป้องกันการเกิดตะคริว (Muscle Cramps) ได้เป็นอย่างดี เช่นในแตงโมจะมีกรดอะมิโน Citrulline ที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของกล้ามเนื้อและลดการปวดเมื่อยหลังการวิ่งได้ การกินแตงโมงก่อนลงวิ่งประมาณ 30 นาที – 1 ชั่วโมง ร่างกายจะนำน้ำตาลฟรุกโตสไปใช้เป็นพลังงานได้ทันที เพิ่มความอดทนให้กล้ามเนื้อ และทำให้สดชื่น หรือจะเลือกผลไม้ตระกูลเบอร์รี เช่น สตรอว์เบอร์รี, เชอร์รี, ราสป์เบอร์รี และบลูเบอร์รี ซึ่งมีวิตามินซีสูง ช่วยเพิ่มความสดชื่นและลดความอ่อนล้าได้ ส่วนกล้วยก็ให้พลังงานและเพิ่มโพแทสเซียม จึงสามารถลดการหดเกร็งของกล้ามเนื้อได้
⇒ น้ำสะอาด ปกติเราควรดื่มน้ำสะอาดอย่างน้อยให้ได้วันละ 1-2 ลิตร และควรดื่มในปริมาณ 200-300 ซีซี ก่อนการออกกำลังกายประมาณ 30 นาที และจิบทีละน้อยบ่อย ๆ ในขณะออกกำลังกาย เพื่อป้องกันภาวะร่างกายขาดน้ำ ส่วนคอกาแฟก็ยิ้มดีใจได้เลยเพราะไม่ได้ห้ามเรื่องเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน ถ้าดื่มในปริมาณที่พอเหมาะก่อนออกกำลังกาย จะช่วยให้รู้สึกสดชื่นและมีพลังมากขึ้นและวิ่งได้นานขึ้น แต่แนะนำให้เลือกเป็นกาแฟดำ และดื่มในตอนเช้าแทนดื่มกลางคืน สรุปแล้ว การรับประทานอาหารที่ให้พลังงานอย่างเหมาะสม และดื่มน้ำให้เพียงพอก่อนลงวิ่งล่วงหน้าประมาณ 30 นาที – 1 ชั่วโมง จะช่วยลดความเครียด ทำให้ร่างกายมีพลังงาน ลดอาการเหนื่อยล้าของกล้ามเนื้อ และมีเรี่ยวแรงวิ่งได้ทนและนานมากขึ้น
DON’T….
⇐ อาหารแปรรูป ไม่ว่าจะก่อนวิ่ง ระหว่างวิ่ง หรือหลังการวิ่ง ควรหลีกเลี่ยงการกินอาหารที่มีส่วนผสมของน้ำตาลและไขมันทรานส์ (Trans Fat) เพราะร่างกายได้รับแคลอรี่ที่สูงและมากเกินความจำเป็น และยังไม่มีสารอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกายอีกด้วย เช่น เบคอน (รมควัน), ผลไม้อบแห้ง, บะหมี่สำเร็จรูป, ถั่วปรุงรส และบรรดาซอสพริกซอสมะเขือเทศ, มาการีน รวมถึงพวกอาหารรสจัด ของหมักดอง อาหารที่ไม่คุ้นเคยอาหารที่อาจระคายเคืองกระเพาะอาหาร เพื่อหลีกเลี่ยงอาการท้องเสียและปัญหาสุขภาพด้านอื่น ๆ
เมนูอาหารในวันซ้อมหนัก
นักวิ่งหลายคนที่ไม่ค่อยสนใจเรื่องอาหารว่ามีผลต่อการวิ่งแค่ไหน ไม่ว่าจะเป็นระดับวิ่งแข่งขัน ระดับวิ่งมาราธอน หรือการออกกำลังกายอย่างหนัก ทำให้ในตอนเช้าหลังวันซ้อมใหญ่หลายคนแทบจะลุกจากเตียงนอนไม่ไหวเลยทีเดียว แต่ถ้าเราเลือกกินอาหารเมนูที่เหมาะกับนักวิ่ง ก็จะสามารถลดอาการเหนื่อยล้าและอาการปวดของกล้ามเนื้อได้เป็นอย่างดี ซึ่งเมนูอาหารที่แนะนำสำหรับมื้อเช้าหลังวันซ้อมหนัก ก็คือ “ผลไม้ปั่นใส่โปรตีนผง” (Protein Smoothie) หรือ “ผลไม้ปั่นใส่ผงสาหร่ายเกลียวทอง” เพราะเป็นเมนูที่ร่างกายสามารถดูดซึมไปใช้งานได้อย่างรวดเร็ว ส่วนผลไม้ก็เลือกมา 1 อย่างที่ชอบ แต่ขอให้เป็นผลไม้ที่รสหวานน้อย มีแคลอรี่ต่ำ เช่น กล้วย หรือผลไม้ตระกูลเบอร์รี่ และเพิ่มคาร์โบไอเดรตด้วยเมล็ดเจียหรือข้าวโอ๊ตลงไป เพราะข้าวโอ๊ตเป็นคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน ส่วนเมล็ดเจียมีเส้นใยอาหารสูง ส่วนใครชอบผักโขมก็ะเติมลงไปด้วยก็ได้เช่นกัน สูตรที่แนะนำคือ โปรตีนผงหรือสาหร่ายเกลียวทองชนิดผง 2-3 ช้อนชา + กล้วย 1 ลูก/ หรือผลไม้ตระกูลเบอร์รี่ 4-5 ลูก + เมล็ดเจีย 15 กรัม + ข้าวโอ๊ต (ดิบ) 30 กรัม + นมไร้ไขมัน 0% ประมาณ mL นำมาปั่นรวมกัน ซึ่งผลไม้ปั่นใส่โปรตีนผงนี้นอกจากจะดื่มหลังวันซ้อมใหญ่แล้ว ควรดื่มหลังวันวิ่งจริงอีกด้วย เพราะทั้งโปรตีนและคาร์โบไฮเดรต จะช่วยให้กล้ามเนื้อฟื้นตัวเร็วขึ้น ลดอาการปวดเมื่อยและบาดเจ็บได้เป็นอย่างดี
เมนูอาหารก่อนวัน “วิ่ง”
2 สัปดาห์ก่อนวิ่งกินอะไรดี
2 สัปดาห์ก่อนวิ่งควรกินอาหารให้ครบ 3 มื้อในปริมาณที่เหมาะสมกับความต้องการของร่างกาย และต้องไม่พยายามลดน้ำหนัก งด หรืออดอาหารเด็ดขาด แต่ควรเลือกชนิดอาหารที่ให้พลังงานได้อย่างมีคุณภาพ เช่น คาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อนที่ได้จากข้าวแป้งไม่ขัดขาว และธัญพืชต่าง ๆ ดื่มน้ำให้เพียงพอหรืออย่างน้อยประมาณ 400-600 มล. ทุก ๆ 2-3 ชั่วโมง เพราะการวิ่งทำให้ร่างกายต้องสูญเสียเหงื่อ ทุก ๆ 2-3 ชม. และถ้าวันนั้นอากาศร้อนจัดก็ต้องเพิ่มปริมาณน้ำดื่มมากขึ้น
1 สัปดาห์ก่อนวิ่งกินอะไรดี
สัปดาห์นี้จะเป็นเหมือนการเก็บพลังงานไว้ในร่างกายเราล่วงหน้าโดยจะเน้นกินอาหารประเภทข้าว, แป้งขัดขาว ที่สามารถ
เปลี่ยนเป็นพลังงานที่ดีให้กับร่างกายได้อย่างรวดเร็ว และเลือกโปรตีนที่มีไขมันพอเหมาะ รวมถึงผักผลไม้เพื่อให้ร่างกายได้รับวิตามินและเกลือแร่ที่สำคัญและจำเป็น และต้องไม่ลืมอาหารที่มีกากใยที่ช่วยเรื่องระบบขับถ่ายให้เป็นปกติอีกด้วย
1 วันก่อนวิ่งกินอะไรดี
1 วันก่อนลงวิ่งหรือลงแข่งขัน ควรจัดการสมดุลสารอาหารหลัก (Macronutrients) ให้ได้มากที่สุด เช่น โปรตีนจากเนื้อสัตว์หรือจากพืชธรรมชาติคุณภาพสูง เช่นโปรตีนที่มีอย่างเข้มข้นและมีคุณภาพของสาหร่ายเกลียวทอง, คาร์โบไฮเดรตชนิดเชิงซ้อน และไขมันดี เช่น ปลาแซลมอน, อโวคาโด, เนยถั่ว 100% และเมล็ดอัลมอนด์ เป็นต้น
มื้อเช้าก่อนวิ่งกินอะไรดี
เช้าวันก่อนวิ่งจริงมีข้อห้ามคืออย่ากินเยอะเกินไปจนจุกและแน่น เพราะจะทำให้ไม่สบายท้อง และไม่กินอาหารที่มีเส้นใยอาหารเยอะและอาหารที่มีไขมันสูง เพราะสองตัวนี้จะเป็นตัวไปชะลอการย่อยอาหาร ทำให้เกิดอาการจุกเสียดแน่นท้องและเป็นตะคริวได้ ดังนั้นควรกินอาหารให้ครบ 5 หมู่ในปริมาณที่พอดี เพื่อให้ร่างกายมีแหล่งพลังงานสำรองที่เพียงพอระหว่างการวิ่ง โดยสูตรอาหารที่แนะนำในตอนเช้าก่อนไปวิ่งก็คือ ไข่ 1-2 ฟอง + กล้วยหรือแอปเปิ้ลครึ่งลูก + ข้าวโอ๊ต 75 กรัม หรือข้าวกล้อง 185 กรัม + เมล็ดอัลมอนด์/ หรือถั่วลิสง 1 กำมือ ซึ่งการวิ่งแบบฮาล์ฟมาราธอนและฟูลมาราธอนนั้นควรกินอาหารก่อนวิ่งประมาณ 2 ชั่วโมง เพื่อป้องกันการจุกเสียดระหว่างวิ่ง ส่วนการวิ่งระยะสั้นไม่เกิน 10 กิโลเมตร ก็กินแค่กล้วยหอม 1 ลูก หรือนม 1 กล่อง และกินก่อนไปวิ่งประมาณ 1 ชั่วโมงก็พอแล้ว
ดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพอ นักวิ่งควรดื่มน้ำให้เพียงพอ เพราะจะช่วยควบคุมระดับการเต้นของหัวใจ เลือดสูบฉีดและไหลเวียนดีขึ้น ชดเชยการสูญเสียน้ำ ช่วยลดอุณหภูมิของร่างกาย จึงทำให้วิ่งได้ดีขึ้น ดังนั้นนักวิ่งควรดื่มน้ำให้ได้อย่างน้อยวันละ 2 ลิตร ในผู้ที่มีน้ำหนักตัว 60 กิโลกรัมขึ้นไป ส่วนในผู้ที่มีน้ำหนักตัวน้อยลงมาก็ลดปริมาณการดื่มน้ำลงอีกนิดนึงได้
หลังวิ่ง “กินอะไรได้” และ “ดีต่อสุขภาพ” นักวิ่งด้วย
อาหารที่นักวิ่งควรกินหลังการวิ่งควรเป็นอาหารประเภทโปรตีนเพื่อจะไปช่วยเสริมสร้างกล้ามเนื้อ เพราะหลังจากที่วิ่งเสร็จ โปรตีนในกล้ามเนื้อเราจะสลายไป หรือถึงขั้นกล้ามเนื้อฉีกขาด จากนั้นร่างกายก็จะเริ่มสร้างมวลกล้ามเนื้อเพื่อไปทดแทนกล้ามเนื้อส่วนต่าง ๆ ที่สลายไปนั่นเอง ซึ่งเราควรกินอาหารหลังจากวิ่งเสร็จภายใน 30-60 นาที เพราะอาหารที่เรากินเข้าไปในช่วงนั้นร่างกายจะเริ่มกระบวนการเผาผลาญอย่างต่อเนื่องในระดับอัตราที่สูงและสามารถเผาผลาญได้มากขึ้น และยังลดโอกาสการเกิดไขมันสะสมในร่างกายได้ ซึ่งถ้าเราเว้นระยะการกินอาหารไปเกิกว่าเวลาที่กำหนดไว้ อัตราการเผาผลาญของร่างกายจะเริ่มลดลงเรื่อย ๆ จนเข้าสู่สภาวะปกติในที่สุด ทีนี้เรามาดูกันว่าอาหารประเภทไหนบ้างที่ “นักวิ่งควรกินหลังการวิ่งอย่างหนัก”
DO….
⇒ แหล่งอาหารที่มีกรดไขมันโอเมก้า 3 (Omega 3 Fish Oil) เช่น ปลาแซลมอน นับเป็นแหล่งพลังงานชั้นยอดของร่างกาย ช่วยลดอาการอักเสบของกล้ามเนื้อหลังออกกำลังกายได้ดี มีวิตามินดีสูง ช่วยลดความเครียดและป้องกันโรคกระดูกพรุนได้ นอกจากนั้น สารอาหารในปลาแซลมอนยังช่วยกระตุ้นให้ระบบเผาผลาญของร่างกายทำงานได้เต็มที่อีกด้วย
⇒ ไข่ต้ม ไข่ต้มเป็นอาหารที่มีโปรตีนสูงแต่แคลลอรีน้อย จึงมีส่วนช่วยในการสร้างกล้ามเนื้อ และยังมีกรดอะมิโนที่จำเป็นสำหรับ กล้ามเนื้อที่ต้องใช้แรงอย่างหนักด้วย
⇒ ปลาแซลมอน ในปลาแซลมอนมีสารที่สำคัญอย่างมีโอเมก้า 3 ที่เป็นตัวช่วยกระตุ้นให้ระบบเผาผลาญอาหารทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น และยังมีโปรตีนสูงจึงช่วยในการเสริมสร้างและซ่อมแซมกล้ามเนื้อ รวมถึงช่วยลดอาการเหนื่อยล้าจากการออกกำลังกายได้เป็นอย่างดี และยังมีไขมันดีสำหรับร่างกาย แต่อย่างไรก็ตามไม่ควรกินในปริมาณที่มากเกินไป และไม่ควรกินแบบทอด เพราะจะทำให้เราอ้วนขึ้นได้
⇒ อกไก่ อกไก่มีโปรตีนสูงแต่มีแคลเลอรีต่ำมาก อกไก่ที่ไม่มีหนังปนเลยประมาณ 100 กรัม จะให้โปรตีนสูงถึง 22.5 กรัม และให้พลังงานประมาณ 120 แคลอรี่ โปรตีนในอกไก่จะช่วยซ่อมแซมอวัยวะส่วนที่สึกหรอของร่างกายจากการวิ่ง ช่วยซ่อมแซมกล้ามเนื้อที่ฉีกขาดเสียหาย และยังช่วยเสริมสร้างและเพิ่มสมรรถภาพของกล้ามเนื้ออีกด้วย
⇒ วิตามินบี 12 มีส่วนสำคัญที่ช่วยให้ร่างกายเราอึด ทนทาน มีพละกำลัง ช่วยทำให้ระบบไหลเวียนโลหิตและระบบประสาทให้สมดุลในระหว่างที่วิ่ง ทำให้กล้ามเนื้อได้รับการซ่อมแซมจากการบาดเจ็บหรือเหนื่อยล้า เพราะถ้านักวิ่งขาดวิตามินบี 12 เป็นเวลานาน จะทำให้รู้สึกเมื่อยล้าอ่อนเพลีย ส่งผลให้ประสิทธิภาพในการวิ่งลดลง ตามไปด้วย ซึ่งร่างกายเราไม่สามารถสร้างวิตามินบี 12 ขึ้นได้เอง ต้องรับจากสารอาหารในกลุ่มเนื้อสัตว์ เช่น เนื้อปลา, เนื้อวัว, เนื้อไก่ ถ้าใครไม่กินเนื้อสัตว์ก็สามารถรับประทานไข่และผลิตภัณฑ์จากนมได้เช่นกัน ส่วนผู้ที่เป็นมังสวิรัติก็ทดแทนได้ด้วยนมถั่วเหลืองและธัญพืช
⇒ ธาตุเหล็ก การปล่อยให้ร่างกายขาดธาตุเหล็กจะทำให้เกิดความเมื่อยล้าและความทนทานของร่างกายก็ลดลง เพราะธาตุเหล็กเป็นสารอาหารที่จำเป็นต่อการสร้างเซลล์เม็ดเลือดแดง ซึ่งเป็นตัวการที่นำออกซิเจนไปเลี้ยงร่างกายอีกที อาหารที่มีธาตุเหล็กสูงที่หาได้ง่ายตามท้องตลาดก็เช่น เนื้อวัว, ตับ และพวกผักใบเขียว
⇒ ผักผลไม้และธัญพืช เช่น น้ำมะพร้าวเป็นแหล่งอาหหารที่สามารถทดแทนเกลือแร่ที่ร่างกายสูญเสียไปกับเหงื่อได้ และข้อดีคือมีปริมาณน้ำตาลต่ำกว่าเครื่องดื่มเกลือแร่ทั่วไป เหมาะสำหรับนักวิ่งที่อยากควบคุมน้ำหนักไปด้วย อะโวคาโด แหล่งกรดไขมันชั้นดี (HDL) ช่วยลดความเสี่ยงการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจ และยังมีวิตามินอีสูง ช่วยลดการอักเสบของข้อต่าง ๆ ได้ด้วย เบอร์รี่ มีสารฟลาโวนอยด์สูง ช่วยให้วิตามินซีที่อยู่ในร่างกายทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น และยังช่วยลดอาการสมองล้าได้ด้วย ถั่วอัลมอนด์แหล่งอาหารที่อุดมไปด้วยทองแดง จึงช่วยบำรุงต่อมไทรอยด์ที่ควบคุมการเผาผลาญและเพิ่มพลังงานให้กับร่างกายของเรานั่นเอง
⇒ไฟเบอร์ ข้าวโอ๊ตนอกจากจะเป็นคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อนแล้ว ยังมีกากใยสูงอีกด้วย และยังมีโปรตีนและวิตามินที่ดีต่อร่างกายอีกหลายชนิด ช่วยให้กล้ามเนื้อมีพละกำลังและทนทานในขระวิ่งวิ่ง และสารอาหารในข้าวโอ๊ตยังช่วยชะลอการดูดซึมไขมัน ช่วยให้ระบบขับถ่ายเป็นปกติ แต่ถ้าหาข้าวโอ๊ตไม่ได้จะเลือกเป็นผักผลไม้ชนิดอื่น ๆ ที่มีกากใยสูงก็ได้เช่นกัน เช่น ข้าวโพด, บร็อคโครี และแครอท และควรปรุงแบบนึ่งหรือต้มจะดีต่อร่างกายกว่าการทอด
⇒ ผลไม้ตระกูลเบอร์รี่ เช่น สตรอว์เบอร์รี, บลูเบอร์รี และราสป์เบอร์รี ซึ่งเป็นผลไม้ที่มีวิตามินซีสูงและมีน้ำตาลฟรุกโตสสูง ที่สามารถดูดซึมเข้าสู่ร่างกายได้โดยที่ไม่ต้องผ่านกระบวนการร่วมกับอินซูลิน จึงเป็นน้ำตาลที่ถูกเผาผลาญออกได้ง่าย เหมาะที่จะนำไปเติมเต็มเซลล์ในร่างกายและกล้ามเนื้อที่เหนื่อยล้าจากการออกแรงหลังการวิ่งหรือหลังการออกกำลังกายอย่างหนักนั่นเอง
TIPS “ในวันวิ่ง” ที่นักวิ่งควรรู้
〉การวิ่งระยะทางไกลหรือวิ่งมาราธอน นักวิ่งควรหาจังหวะพักจิบน้ำทีละน้อยแบบค่อย ๆ จิบตลอดระยะทางการวิ่ง เพื่อชดเชยการสูญเสียน้ำจากการเสียเหงื่อไป
〉นักวิ่งที่อายุน้อยและนักวิ่งที่อายุมากควรดื่มน้ำ เพราะสองกลุ่มนี้เป็นกลุ่มที่ร่างกายตอบสนองต่อการเสียน้ำได้ง่ายกว่ากลุ่มอื่น ๆ จึงควรดื่มน้ำระหว่างวิ่งมากกว่ากลุ่มอื่น ๆ
〉ดื่มน้ำเย็นดีกว่า การดื่มน้ำเย็นจะไปเพิ่มความสดชื่นให้กับร่างกาย จะใช้น้ำเย็นเช็ดหน้าหรือพรมน้ำเย็นไปตามร่างกายก็จะช่วยลดอุณหภูมิในร่างกายที่ร้อนระอุให้ลดลงได้
〉ไม่ดื่มนมหรือกาแฟ เพราะอาจจะทำให้ท้องเสีย หรือไปกระตุ้นระบบขับถ่ายได้ง่าย รวมถึงไม่กินอาหารรสจัดและอาหารที่ไม่คุ้นเคย เพราะอาจจะทำให้ไม่สบายท้อง หรือเกิดอาหารเป็นพิษได้
〉กินมื้อเล็กก่อนวิ่ง 1 ชั่วโมง ถ้าวันวิ่งรู้สึกหิว ให้กินอาหารมื้อเล็กที่เน้นคาร์โบไฮเดรตเพราะย่อยง่าย
〉ชดเชยพลังงานที่เสียไปด้วยของหวาน ซึ่งของหวานที่ว่านี้ไม่ใช่ของหวานที่มีน้ำตาลสูง แต่เป็นของหวานให้พลัง งานและมีค่าความหวานสูง เช่น น้ำผลไม้, ผลไม้แห้ง, พืชตระกูลหัวทั้งหลาย เช่น เผือก มัน หรือธัญพืชต่าง ๆ เพื่อช่วยชดเชยพลังงานที่เสียไปจากการวิ่ง และยังช่วยลดอาการอ่อนเพลียจากการลดลงของระดับน้ำตาลในเลือดได้ รวมถึงกินโปรตีนคู่คาร์ โบไฮเดรต ในอัตราส่วนคาร์โบไฮเดรต 3-4 ต่อโปรตีน 1 ส่วน โดยแนะนำให้จับคู่กับอาหารเช่นผลไม้แห้งกับนม 1 แก้ว หรือกล้วยหอมกับโยเกิร์ต เป็นต้น
〉ไม่อดอาหารก่อนและหลังการวิ่งและการออกกำลังกาย เพราะจะเป็นการเพิ่มความเสี่ยงของการบาดเจ็บสะ สมของร่างกาย และยังทำให้ร่างกายฟื้นตัวได้ช้ากว่าปกติอีกด้วย ซึ่งเวลาที่เหมาะสมในการกินอาหารคือหลังวิ่งประมาณ 30-60 นาที แต่ถ้ายังไม่หิวหรือมีช่วงเวลาที่เร่งรีบ ควรกินอาหารว่างมื้อเล็ก ๆ ที่มีประโยชน์ เพื่อให้ร่างกายได้รับพลังงาน และสารอาหารที่เหมาะสมและชดเชยที่สูญเสียไป
〉หลีกเลี่ยงอาหารมื้อหนักก่อนการวิ่ง เพราะอาหารมื้อหนักจะทำให้กระเพาะอาหารและลำไส้ทำงานหนัก เพราะฉะนั้น ควรกินอาหารมื้อหลักไม่น้อยกว่า 3 ชั่วโมงล่วงหน้าก่อนการวิ่ง จะช่วยให้กระเพาะอาหารและลำไส้ไม่ทำงานหนักนั่นเอง
〉ดื่มน้ำให้เพียงพอเพื่อชดเชยการสูญเสียน้ำ การดื่มน้ำให้เพียงพอของนักวิ่งหรือผู้ที่ออกกำลังกายหนัก จะช่วยชดเชยการสูญเสียน้ำและแร่ธาตุของร่างกายได้ ทำให้ร่างกายสดชื่น แม้ในคนทั่วไปในวันที่อากาศร้อนจัด ก็ควรดื่มน้ำให้เพียงพอด้วยเช่นกัน และควรดื่มเครื่องดื่มที่มีเกลือแร่ จะช่วยให้ร่างกายสดชื่นและไม่ขาดแร่ธาตุนั่นเอง
‘สาหร่ายเกลียวทอง’ อาหารคุณประโยชน์สูงสำหรับนักวิ่งและนักกีฬา
ใน ‘สาหร่ายเกลียวทอง’ มีกรดอะมิโนสำคัญสำหรับนักวิ่งและนักกีฬา เพราะมีสารอาหารคุณภาพสูงครบ 5 หมู่ และมีโปรตีนเข้มข้นสูงถึง 70% ซึ่งสูงกว่าแหล่งโปรตีนจากอาหารชนิดอื่น ๆ และยังอุดมไปด้วย ‘กรดอะมิโน’ ที่จำเป็นสำหรับนักวิ่งและนักกีฬาจำนวนมากและครบครัน เช่น ไอโซลิวซีน (Isoleucine), ลิวซีน (Leucine), ไลซีน (Lysine), เมทไทโอนีน (Methionine) เฟนิลอะลานีน (Phenylalanine), เทรีโอนีน (Threonoine), ทริปโตเฟน (Tryptophan), วาลีน (Valine) และมี สารไฟโคไซยานิน (Phycocyanin) และ โพลีแซคคาไรด์ (Polysaccharide) ที่เป็นตัวกระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดแดงและเม็ดเลือดขาว จึงช่วยเสริมสร้างภูมิต้านทานให้กับร่างกายได้อย่างมีประ สิทธิภาพช่วยซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ และทำให้ร่างกายแข็งแรงขึ้น และยังมี ‘แอดรีนาลีน’ และ ‘อินซูลิน’ ที่เพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานของระบบประสาท และช่วยเพิ่มพลังงาน ‘กลัยโคเจน’ หรือ ‘คาร์โบ ไฮเดรตชนิดหนึ่ง’ ให้กล้ามเนื้อได้อีกด้วย โดยจะเก็บสะสมไว้ในตับ โดยร่างกายจะนำมาใช้เป็นพลังงานในเวลาที่ต้องการเร่งด่วน
และมีน้ำตาลแรมโนสซึ่งเป็นคาร์โบไฮเดรตที่หายากและได้รับการขนานนามว่าเป็น Biologiccal active เพราะมีคุณสมบัติที่สามารถนำสารอาหารไปสู่เซลล์ได้ ดังนั้นนักกีฬาจึงไม่จำเป็นต้องใช้สารอันตรายต่อสุขภาพอีกต่อไป เพราะสาหร่ายเกลียวทองเป็นอาหารเสริมที่ดีที่สุดชนิดหนึ่งของนักกีฬาระดับโอลิมปิคของสหรัฐอเมริกา จึงนับเป็นทางเลือกที่ดีที่สุดสำหรับนักวิ่งและนักกีฬาอย่างแท้จริง ซึ่งเมื่อรับประทานสาหร่ายทองเป็นประจำจะช่วยเสริมสมรรถภาพของนักวิ่ง นักกีฬา และผู้ที่ออกกำลังหนักเป็นประจำได้หลายด้าน ไม่ว่าจะเป็น
√ เพิ่มความแข็งแกร่งให้กล้ามเนื้อ ทำให้ทนทานขึ้นและแข่งขันได้นานขึ้น
√ เพิ่มความยืดหยุ่นให้กับร่างกายมากขึ้น
√ ร่างกายมีพละกำลังมากขึ้น อดทนมากขึ้น และรู้สึกกระฉับกระเฉง สดชื่นในทันที
√ เพิ่มสมาธิในระหว่างการวิ่งและการแข่งขัน
√ ช่วยให้จังหวะการเต้นของหัวใจช้าลง
√ ลดความเหนื่อยล้า และลดอาการเจ็บปวดหลังการเล่นกีฬา และยังช่วยลดระยะเวลาในการฟื้นฟูร่างกายได้เร็วขึ้นหลังออก
กำลังกายและหลังเกิดอาการบาดเจ็บ
√ รักษาน้ำหนักของนักกีฬาบาสเก็ตบอล นักวิ่ง นักกอล์ฟ นักเทนนิส นักมวย นักว่ายน้ำ ฯลฯ ให้คงมาตรฐานได้ดี
ปริมาณโปรตีนที่นักวิ่งและนักกีฬาควรได้รับต่อวัน
⇒ นักโภชนาการแนะนำว่า นักวิ่งและนักกีฬาควรได้รับโปรตีนจากเนื้อสัตว์วันละ 50-60 กรัมโปรตีน ซึ่งในเนื้อสัตว์มีโปรตีนประมาณ 18% และย่อยได้ไม่เกิน 20% นั่นหมายความว่า ถ้าอยากให้ร่างกายได้รับโปรตีนอย่างเพียงพอต่อวัน เราต้องกินเนื้อสัตว์ให้ได้วันละ 300 กรัม
⇒ สาหร่ายเกลียวทองมีโปรตีนคุณภาพดีสูงถึง 70% และสามารถย่อยได้ถึง 95.1% ในสาหร่ายเกลียวทอง 15 กรัม (หรือ 30 เม็ด) จะมีโปรตีนอยู่ 10.6 กรัมโปรตีน หรือเทียบเท่ากับโปรตีนจากเนื้อสัตว์ 300 กรัม
⇒ นักวิ่งและนักกีฬาหรือผู้ที่ออกกำลังกายหนักเป็นประจำ ปริมาณการรับประทานสาหร่ายเกลียวทองต่อวันคือ 15-30 กรัม
และสิ่งสำคัญนอกจากนี้ก็คือ นักวิ่งทุกคนควรศึกษาข้อมูลของประเภทอาหารและสัดส่วนที่เหมาะสมสำหรับตนเองให้ดี ไม่ว่าจะลักษณะการวิ่ง การออกกำลัง อายุ น้ำหนักตัว การพักผ่อน ปัญหาสุขภาพ และการใช้ชีวิตด้านอื่น ๆ จะทำให้วิ่งได้อย่างมีประสิทธิภาพและมีความสุขนั่นเอง






