เพราะสมองก็ต้องการการดูแล สาหร่ายเกลียวทองอาหารบำรุงสมองของทุกคน
‘สมอง’ เป็นอีกหนึ่งอวัยวะที่สำคัญที่สุดในร่างกายเรา เพราะ ‘สมอง’ มีบทบาทการทำงานที่เชื่อมโยงกับอวัยวะและระบบอื่น ๆ ในร่างกายอีกมากมาย ไม่ว่าจะเป็นระบบประสาท, ความจำ, การเคลื่อนไหวของแขน-ขา, การเดิน และการทรงตัว ซึ่งการใช้ชีวิตที่เปลี่ยนแปลงไปของคนในยุคปัจจุบันนี้ ล้วนเต็มไปด้วยความเสี่ยงที่จะทำให้เกิดโรคที่เกี่ยวข้องกับระบบประสาทและสมองเพิ่มมากขึ้น ยิ่งภาวะความเครียดจากปัจจัยแวดล้อมต่าง ๆ ที่เป็นตัวกระตุ้น ซึ่งไม่ใช่แค่ในกลุ่มคนสูงวัยเท่านั้นที่จะต้องบำรุงและดูแลสมอง ในกลุ่มวัยเรียนที่ต้องคร่ำเคร่งกับการเรียนและการสอบ กลุ่มวัยทำงานที่ต้องคิดงานหนัก ต้องใส่ข้อมูลต่าง ๆ ลงไปในสมองจำนวนมาก แถมพักผ่อนน้อยก็อยู่ในกลุ่มที่จะเกิดอาการสมองล้า เกิดโรคที่เกี่ยวข้องกับระบบประสาทและสมองเพิ่มขึ้นด้วยเช่นกัน ลองสังเกตดูว่า คนรุ่นใหม่มักจะมีหลง ๆ ลืม ๆ กันมากขึ้น เพราะฉะนั้น ไม่ว่าจะอยู่ในช่วงวัยไหน ควรใส่ใจดูแลและบำรุงสมองอย่างสม่ำเสมอเช่นกัน
การดูแลและบำรุงสมองให้ดีให้ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพนั้นมีหลายวิธีด้วยกันไม่ว่าจะเป็นการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ มีสารอาหารที่ช่วยในการบำรุงสมองอย่างเพียงพอ, การรู้จักฝึกสมองหรือออกกำลังกายสมองเป็นประจำ, การรู้จักให้สมองได้พักอย่างเป็นเวลา, การนอนหลับอย่างมีคุณภาพ, การดูแลสุขภาพร่างกายภายนอกให้แข็งแรงและดูแลจิตใจให้แจ่มใสอยู่เสมอ รวมถึงการพาตัวเองไปอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ดี เป็นต้น ส่วนจะมีรายละเอียดอะไรที่น่าสนใจและสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้นั้น เราไปดูกันเลย
9 เทคนิคเพิ่มพลังให้สมองฟิต
1 สมองก็ต้องการพักผ่อน หลายคนอาจจะยังไม่รู้ว่า สมองของคนเราจะจดจ่อกับสิ่งหนึ่งสิ่งใดได้ติดต่อกันประมาณ 1 ชั่วโมงเท่านั้น ถ้าเกินจากนี้ไปแล้ว สมองจะเริ่มล้าและเริ่มทำอะไรผิดพลาดนิด ๆ หน่อย ๆ ไปจนถึงเริ่มรู้สึกตึงเครียด คิดอะไรไม่ค่อยออก ซึ่งนั่นเป็นสัญญาณที่กำลังบ่งบอกว่า
“สมองต้องการพักแล้ว” สมองก็ต้องการการพักผ่อนเช่นเดียวกับอวัยวะส่วนอื่น ๆ ถ้าใครกำลังเคร่งเครียดอยู่กับการอ่านหนังสือสอบ หรือการทำงานบนหน้าจอคอมพิวเตอร์ บนแทป เล็ตหรือสมาร์ทโฟน ควรพักจากทุกสิ่งที่อยู่ตรงหน้าก่อน เพื่อลุกขึ้นเดินยืดเส้นยืดสาย มองออกไปนอกหน้าต่างไกล ๆ ถ้าสามารถมองเห็นสีเขียว ๆ ของต้นไม้ใบหญ้าได้ก็จะดีมาก อย่างน้อยประมาณ 15 นาที เพื่อเป็นการเพิ่มพลังให้กับสมอง การไม่ปล่อยให้สมองได้พักเลยจะทำให้สมองล้าและทำงานได้อย่างไม่มีประสิทธิภาพ
2 อดนอนบ่อย ๆ ระวังสมองพัง! ลองสังเกตตัวเองดูว่า เมื่อไหร่ก็ตามที่นอนน้อยติดต่อกันแค่ 2-3 วัน ก็รู้สึกทุกข์ทรมานแล้ว ไหนจะรู้สึกง่วงนอนตลอดเวลา พลังน้อย รู้สึกมึนงง การทำงานก็ประสิทธิภาพลดลง คิดและตัดสินใจอะไรก็ช้าและทำได้ไม่ดีเท่าที่ควร ไม่มีสมาธิ เรียกว่าไม่สามารถทำงานอะไรที่ต้องใช้สมาธิได้เลยล่ะ เพราะฉะนั้น ควรจัดสรรเวลานอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอในทุกวัน ประมาณวันละ 6-8 ชั่วโมง และถ้าเป็นไปได้ก็ควรเข้านอนก่อน 4 ทุ่ม สมองจะได้พักผ่อนอย่างเป็นเวลา มีสมาธิในการอ่านหนังสือและคิดงาน แต่สำหรับใครที่มีความจำเป็นต้องนอนดึกในวันต่อมาก็ต้องหาเวลาให้สมองได้พักสักหน่อยในระ หว่างวัน สำหรับกลุ่มวัยเรียนที่ตะลุยอ่านหนังสือสอบดึก ๆ ดื่น ๆ และเข้านอนตอนเช้าแทนแนะนำว่าให้เข้านอนเร็วขึ้นและตื่นแต่เช้ามืดมาอ่านหนังสือแทน สมองจะจำได้ดีกว่า และทำงานด้านความจำและสมาธิได้ดีกว่าการฝืนอ่านหนังสือดึก ๆ เลยล่ะ
3 เลือกทำงานที่ยากที่สุดในตอนเช้า สมองของคนเราจะทำงานได้ดีที่สุดในช่วงเช้า เพราะสมองกำลังแจ่มใสและมีประสิทธิภาพมากที่สุดหลังการได้พักผ่อนอย่างเต็มที่มาทั้งคืนนั่นเอง เพราะฉะนั้น การเข้านอนให้เร็วขึ้นและนอนหลับอย่างมีคุณภาพให้ได้ประมาณ 6-8 ชั่วโมงนั้น จะทำให้สมองทำงานได้ดีมากในเช้าวันถัดมา ถ้าต้องอ่านหนังสือเตรียมสอบวิชายาก ๆ หรือต้องใช้ความเข้าใจมาก ๆ พลังเยอะ ๆ หรือเป็นงานที่ต้องใช้ความคิดและสมาธิมากเป็นพิเศษ ก็ควรเลือกให้เป็นอย่างแรกที่ต้องจัดการในตอนเช้า ส่วนพวกงานง่าย ๆ ก็เลือกทำในช่วงบ่ายจะดีที่สุด
4 เลือกกินอาหารที่มีประโยชน์และช่วยบำรุงสมอง อาหารที่เราเลือกกินในแต่ละวันนั้นไม่ได้สำคัญแค่ต่อร่างกายเท่านั้น แต่ยังสำคัญและส่งผลต่อการทำงานของสมองอีกด้วย นอกจากการเลือกอาหารที่มีประโยชน์ ครบ 5 หมู่ และมีสารอาหารที่ช่วยบำรุงสมองแล้ว ยังต้องเลือกกินให้พอดีและเหมาะสมอีกด้วย ยกตัวอย่างเช่น ในช่วงกลางวันให้กินอาหารที่เน้นโปรตีนมากกว่าพวกคาร์โบไฮเดรต เพราะคาร์โบไฮเดรตที่เรากินเข้าไปช่วงกลางวันนั้นจะไปกระตุ้นให้ร่างกายสร้างอินซูลินทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดตก เลยทำให้รู้สึกง่วง เพลีย ซึม ถ้ารู้สึกหิวก็ให้เลือกอาหารว่างที่ดีต่อสุขภาพ เช่น ตระกูลถั่วต่างๆ, กล้วยอบ หรือโยเกิร์ต เป็นต้น ก็จะช่วยให้ร่างกายรู้สึกสดชื่นขึ้นได้ อาหารที่ควรหลีกเลี่ยงก็ประเภทที่มีไขมันโคเลสเตอรอลสูง และที่สำคัญ ควรกินอาหารเช้าให้ได้ทุกวัน เพราะจะเป็นตัวช่วยในการรักษาระดับน้ำตาลในเลือดให้คงที่ เพราะสิ่งนี้มีผลต่อการทำงานของสมองของเรานั่นเอง
5 ดื่มน้ำเปล่าสะอาดให้เพียงพอ อย่างที่เรารู้กันอยู่แล้วว่าในสมองมีน้ำเป็นส่วนประกอบประมาณ 70% ถ้าเราดื่มน้ำในแต่ละวันไม่เพียงพอก็จะส่งผลให้สมองทำงานอย่างไม่มีประสิทธิภาพ รู้สึกง่วงหนัก ขาดสมาธิ ขาดพลังงาน ทำงานที่ใช้ความคิดได้อย่างยากลำบาก ตัดสินใจได้ช้าลง วิธีการดื่มน้ำเปล่าให้ได้อย่างน้อยวันละ 8-10 แก้ว ควรวางน้ำไว้ใกล้ ๆ และใช้วิธีการจิบไปเรื่อยๆ ไม่ดื่มแบบรวดเดียวหมดแก้วหรือดื่มต่อเนื่องหลายแล้ว เพราะอาจจะทำให้เกิดภาวะ “น้ำเป็นพิษได้” และไม่ควรดื่มน้ำระหว่างกินอาหารเพราะจะทำให้กรดไฮโดรคลอริกในกระเพาะอาหารซึ่งทำหน้าที่ย่อยอาหารเจือจางลง ส่งผลให้ประสิทธิภาพในการย่อยอาหารลดลงไปด้วย
6 อ่านหนังสือเป็นประจำ เคยได้ยินประโยคที่ว่า “การอ่านคืออาหารสมอง” มั้ย? สมองก็ต้องการอาหารที่ดีมาบำรุงเช่นกัน การอ่านหนังสือดีๆ เป็นประจำจะช่วยให้สมองทำ งานได้ดีขึ้น มีประสิทธิภาพมากขึ้น และเพิ่มทักษะการประยุกต์ใช้ความรู้ในการแก้ปัญหาต่าง ๆ ได้ดีขึ้น และหนังสือที่ว่านี้ ควรเป็นหนังสือที่เป็นหนังสือจริง ๆ ไม่ใช่หนังสือที่อ่านจากสมาร์ทโฟนหรือแทปเล็ต เพราะการอ่านในหน้าจอเป็นเวลานานเกินไป จะส่งผลให้สมองรู้สึกตึงเครียด และสายตาก็ยังทำงานหนักเกินไปอีกด้วย
7 ออกกำลังกายเป็นประจำ การออกกำลังกายเป็นประจำ สม่ำเสมอ และเหมาะสมต่อสุขภาพของตัวเองนอกจากจะทำให้ร่างกายแข็งแรง จิตใจแจ่มใส่แล้ว ยังทำให้สมองตื่นตัว ปลอดโปร่ง ความจำดีขึ้น และทำงานได้ดีขึ้นอีกด้วย จากงานวิจัยบอกว่า “การออกกำลังกายจะทำให้มีออกซิเจนไปเลี้ยงสมองเพิ่มมากขึ้น” นั่นจึงทำให้สมองสามารถคิด วิเคราะห์และมี
สมาธิในการอ่านหนังสือสอบและในการทำงานดีขึ้น และงานวิจัยยังค้นพบอีกว่า การออกกำลังกายเบา ๆ จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการคิดวิเคราะห์และการตอบสนองได้ดีขึ้นอีกด้วย เพราะฉะนั้น เราควรออกกำลังกายให้ได้อย่างน้อยสัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง ครั้งละไม่น้อยกว่า 30 นาที แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น การออกกำลังกายที่ดีต้องเหมาะสมต่อสุขภาพของแต่ละคนด้วย เพราะประเภทและระยะเวลาของออกกำลังกายไม่ได้เท่ากันทุกคนนั่นเอง เช่น โรคประจำตัว อายุ ความแข็งแกร่งของร่างกาย เป็นต้น
8 ออกกำลังกายให้สมองด้วยการฝึกสมอง ร่างกายจะแข็งแรงได้ส่วนหนึ่งก็มาจากการออกกำลังกาย “สมองก็เข่นกัน” สมองของเราจะแข็งแรงได้ก็ต้องออกกำลังกายนั่นเอง การออกกำลังกายให้สมองต้องทำอย่างไรบ้าง ก็คือการให้สมองได้เรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ ได้ฝึกกระบวนการคิดกับเรื่องใหม่ ๆ ประสบการณ์ใหม่ ๆ ที่เหมาะสม เราอาจจะเล่นเกมต่าง ๆ ที่ช่วยฝึกสมอง เช่น เกมคำศัพท์ หรือเกมประเภท
9 รู้จักจัดการกับความเครียด จำไว้เลยว่า “สมองของเราจะทำงานได้ดีและมีประสิทธิภาพที่สุดในตอนที่เรามีความสุข” พยายามลดภาวะความเครียดผ่อนคลายด้วยการทำสมาธิ หางานอดิเรกหรือไปเที่ยวพักผ่อนเมื่อรู้สึกว่ามีความเครียดมากจนเกินไป
16 อาหารบำรุงสมอง เสริมความจำ หาง่าย ใกล้ตัว
“อาหาร” สำคัญและจำเป็นต่อการบำรุงและดูแลสมอง การเลือกกินอาหารที่ดีและมีประโยชน์จะช่วยให้สมองทำงานได้ดีขึ้น ความจำดีขึ้น ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น และอาหารที่ดียังช่วยป้องกันโรคสมองเสื่อมที่อาจจะเกิดขึ้นโดยไม่รู้ตัวอีกด้วย เรามาดูกันว่าจะมีอะไรบ้าง แต่รับรองว่าเป็นอาหารที่หาง่ายใกล้ ๆ ตัวแน่นอน
1 ปลา โครงสร้างของสมองคนเรามีไขมันอยู่ถึง 60% การกินอาหารที่มีไขมันที่ดีจะช่วยเสริมสร้างความแข็งแรงให้กับเซลล์สมอง อย่างในเนื้อปลาจะมีสารอาหารที่ช่วยบำรุงสมองได้ดีมาก เพราะมีกรดไขมันและโอเมก้า 3 ที่ทำหน้าที่เสริมสร้างผนังเซลล์ประสาทในสมองให้แข็งแรงขึ้น โดยเฉพาะปลาจากน้ำทะเลลึกที่มีประโยชน์สูงต่อสมอง เช่น ปลาทูน่า ปลาแซลมอน ปลาแฮริ่ง ปลาทู หรือในปลาน้ำจืดก็มีเช่นกัน เช่น ปลาช่อน ปลาจะละเม็ด ปลาดุก สาหร่ายทะเล เป็นต้น แต่ถ้าอยู่ในสถานที่ ๆ ลำบากหรือไม่สะดวก ก็สามารถกินอาหารเสริมที่มีกรดไขมันและโอเมก้า 3 หรือพวกน้ำมันปลาแทนก็ได้เช่นกัน
2 ไข่ จากงานวิจัยล่าสุดพบว่าสาร “โคลิน” ที่อยู่ในไข่ไก่จะช่วยพัฒนาระบบการทำงานของสมองและความจำ มหาวิทยาลัยนอร์ทแคโรไลนา สหรัฐอเมริกา ค้นพบว่า “สมองของทารกที่มารดารับอาหารที่มีโคลินนั้นจะมีพื้นที่การจดจำและควาสามารถในการจำมากกว่า” และไข่ไก่ยังให้พลังงานต่อร่างกายหลายชั่วโมงติดต่อกัน ไม่ทำให้หิวบ่อย และโคเลสเตอรอลไม่สูงอีกด้วย และในไข่แดง, เครื่องในสัตว์ ตับ เนื้อสัตว์ไขมันต่ำไม่ว่าจะเป็น ไก่, ปลา ยังเป็นแหล่งอาหารสำคัญที่อุดมไปด้วย “โคลีน” อีกด้วย
3 อาหารสไตล์เมดิเตอร์ริเนียน คืออาหารประเภทที่เน้นปรุงด้วยน้ำมันมะกอก ซึ่งเป็นพืชที่อุดมไปด้วยโอเมก้า 3 ที่ดีต่อการบำรุงสมอง และในอาหารสไตล์นี้จะเน้นผัก ผลไม้สด ธัญพืช เช่น มะเขือเทศ ที่มีสารต้านอนุมูลอิสระที่ดีต่อสมอง ช่วยลดความเสี่ยงของอาการสมองเสื่อมโดยงานทดลองยังค้นพบ อีกว่า ผู้ที่กินอาหารสไตล์เมดิเตอร์ริเนียนเป็นประจำจะช่วยลดอัตราการเป็นโรคความจำเสื่อมหรืออาการหลงลืมได้ถึง 40% เลยทีเดียว
4 ช็อกโกแลต ในช็อกโกแลตอุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระที่ช่วยให้ระบบหมุนเวียนของเลือดทำงานได้ดีขึ้น จึงมีส่วนในการช่วยกระตุ้นสมอง ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของสมองให้ดียิ่งขึ้น และยังช่วยพัฒนาความจำได้ถึง 20% อีกด้วย และการกินช็อกโกแลตยังช่วยให้สมองผลิตสาร ‘เอ็นดอร์ฟิน’ และ ‘เซโทโรนิน’ หรือ ‘สารแห่งความสุข’ ออกมาอีกด้วย จึงทำให้เรารู้สึกผ่อนคลาย อารมณ์ดี เพราะฉะนั้น เวลาเครียดๆ รู้สึกล้าๆ ลองหยิบกินช็อกโกแลตขึ้นมากินสักชิ้นก็จะช่วยให้ร่าง กายสดชื่น สมองแจ่มใสได้ในทันที
5 พืชตระกูลถั่ว เป็นแหล่งรวมโปรตีนที่สำคัญเลยล่ะ เพราะมีทั้งไฟเบอร์สูง มีวิตามินอี และอุดมไปด้วยไขมันที่ดีต่อร่างกายจำนวนมาก นอกจากนั้น ยังมีคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อนที่จะช่วยให้สมองและร่างกายรู้สึกสดชื่น กระปรี้กระเปร่า กระฉับกระเฉง เกิดความสมดุลในร่างกาย ทำให้รู้สึกสงบ ผ่อนคลาย เพราะอย่างนี้การกินอาหารตระกูลถั่ว เช่น อัลมอนด์, ฮาเซลนัท, แมคคาเมีย, วอลนัท และถั่วลิสง จะทำให้สมองทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น และยังช่วยเสริมเรื่องกระบวนการคิดและความจำให้ดีขึ้นมากอีกด้วย
6 ธัญพืช อุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระที่ช่วยเพิ่มสารอาหารกระตุ้นสมองอย่างแมกนีเซียม ทำให้เลือดไปหล่อเลี้ยงสมองได้ดี และยังมีไฟเบอร์สูง มีโปรตีนที่เหมาะสม มีไขมันดี มีโอเมก้าสูง มีวิตามินเอสูง กลุ่มอาหารธัญพืชที่ช่วยบำรุงสมองก็เช่น เมล็ดดอกทานตะวัน, เมล็ดงา, เมล็ดฟักทอง, ถั่วเหลือง, และจมูกข้าวสาลี ซึ่งเป็นกลุ่มธัญพืชที่ช่วยบำรุงและหล่อเลี้ยงสมองที่ดีมาก แนะนำให้กินอยู่ในอาหารเช้า เพราะจะช่วยเพิ่มพลังให้สมองได้ตลอดวันนั่นเอง
7 ผักโขม ในผักโขมจะมีเอนไซม์ที่ดีที่ช่วยสร้างความแข็งแกร่งให้กับปลายเซลล์ประสาท และเสริมความแข็งแรงให้กับตัวรับส่งข้อมูลระหว่างเซลล์ประสาทอีกด้วย และยังมีกรดโฟลิกสูงที่ดีต่อความจำ มีโปรตีน, สารต้านอนุมูลอิสระสูง, แคลเซียม, วิตามินเอ, วิตามินอี, วิตามินซี และธาตุเหล็ก ที่จำเป็นต่อร่างกาย จึงช่วยรักษาสมดุลของน้ำในร่างกายได้ดี ที่สำคัญ ช่วยลดอาการความจำเสื่อมโดยเฉพาะในผู้หญิง โดยงานวิจัยได้้ค้นพบว่า ในหญิงวัยกลางคนที่กินผักโขมร่วมกับผักใบเขียวชนิดอื่นเป็นประจำนั้น จะลดอาการความจำเสื่อมได้ถึง 2 ปีเลยทีเดียว และผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการแนะนำว่า ควรกินผักโขมให้ได้อย่างน้อย 3 ครั้งต่อสัปดาห์ และถ้าจะให้ดียิ่งขึ้นควรเลือกที่ปลูกในระบบออร์แกนิก หรือระบบอินทรีย์ เพราะไม่มีสารพิษตกค้าง
8 แครอท สารอาหารที่มีในแครอทสีแดงจะอุดมไปด้วยไฟเบอร์, ไบโอติน, โพแทสเซียม, วิตามินบี6, วิตามินเค, วิตามินซี, แคโรทีนอยด์, แอนโธไซยานิน และโมลิบดีนัม (Molybdenum) สูงมาก ที่จะช่วยกระตุ้นการทำงานของเอนไซม์ในการกำจัดสารพิษบางชนิดออกจากร่างกาย ช่วยกระตุ้นให้สมองสดชื่นได้อย่างรวดเร็วและยังช่วยกระตุ้นให้ระบบความจำทำงานได้ดีอีกด้วย ถ้าเราต้องการให้สมองสดชื่นแบบเร่งด่วนแล้วละก็ ควรกินแครอทหรือผลไม้สดอย่างน้อย 1 ครั้งต่อสัปดาห์
9 แปะก๊วย สารอาหารสำคัญในแปะก๊วยที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกายอยู่ 2 ชนิด คือ ฟลาโวนอยด์ (Flavonoids) และ เทอร์พีนอยด์ (Terpenoids) ซึ่งมีคุณสมบัติในการต้านอนุมูลอิสระ ช่วยกระตุ้นระบบไหลเวียนของเลือดในสมองได้ดีขึ้น ช่วยเสริมสร้าวการทำงานของสมอง ตา หู และขาให้ดียิ่งขึ้น ซึ่งถ้าระบบไหลเวียนของเลือดในสมองทำงานได้ไม่ดี สมองก็จะขาดเลือดไปหล่อเลี้ยง ซึ่งส่งผลให้สมองเสื่อมสมรรถภาพ สมองฝ่อลง จนเกิดอาการหลง ๆ ลืม ๆ และถึงขั้นสมองเสื่อมได้ และยังอาจมีความเสี่ยงในการเป็นโรคซึมเศร้าอีกด้วย
10 แอปเปิ้ล ในแอปเปิ้ลอุดมไปด้วยวิตามินที่ดีต่อร่างกายจำนวนมาก เช่น วิตามินซี, วิตามินเค, วิตามินเอ, วิตามินบี6 และยังมีโฟเลตอีกด้วย จึงมีส่วนช่วยเพิ่มการสร้างสื่อประสาทในสมองอย่าง ‘อะเซทิลโคลีน’ ซึ่งเป็นตัวกำหนดความสามารถเรียนรู้ในการจำและการเรียนรู้ และนอกจากนั้นยังช่วยเพิ่มประสิทธิภาพความจำของสมองส่วน ‘ฮิปโปแคมปัส’ อีกด้วย จึงสามารถช่วยชะลอภาวะสมองเสื่อมได้ นักโภชนาการแนะนำว่า ควรกินแอปเปิ้ลวันละ 2-3 ลูก หรือจะสลับกับการดื่มน้ำแอปเปิ้ลวันละประมาณ 2 แก้วทดแทนก็ได้เช่นกัน
11 ผลไม้ตระกูลเบอร์รี่ วิตามินและสารต้านอนุมูลอิสระในผลไม้ตระกูลเบอรี เช่น สตรอว์เบอรี, บลูเบอรี และเชอรี ที่มีรสออกเปรี้ยว จะช่วยเสริมสุขภาพสมองและระบบหมุนเวียนเลือดที่ไปเลี้ยงสมองให้ทำงานได้ดีขึ้น ช่วยลดความดันโลหิตสูงให้สมดุลขึ้น ช่วยเพิ่มความสามารถในการคิดและระดับไอคิวให้ดีขึ้น ช่วยเพิ่มจำนวนเซลล์ประสาทใน ‘ฮิปโปแคมปัส’ ที่มีบทบาทต่อเรื่องความทรงจำโดยตรง จึงช่วยป้องกันการสูญเสียความจำระยะสั้นได้ด้วย โดยเฉพาะบลูเบอร์รีสดนั้นดีต่อความจำในระยะยาวมากที่สุดอีกด้วย
12 ข้าวกล้องงอก ในข้าวกล้องงอกนั้นอุดมไปด้วยสารอาหารที่ชื่อ ‘กาบา’ (GABA) ซึ่งมีสรรพคุณที่ช่วยบำรุงสมองโดยตรง โดยมีอยู่ในข้าวกล้องงอกมากกว่าข้าวกล้องปกติถึง 15 เท่าเลยทีเดียว จึงช่วยรักษาโรคทางระบบประสาทต่าง ๆ ช่วยป้องกันสมองถูกทำลาย ซึ่งเป็นสาเหตุของโรคความจำเสื่อมหรือโรคอัลไซเมอร์ได้
13 ขนมปังโฮลวีต เป็นแหล่งพลังงานชั้นดีจากคาร์โบไฮเดรต หนึ่งในอาหารที่ช่วยบำรุงสมองให้ทำงานได้ดีขึ้น เพราะอุดมไปด้วยไฟเบอร์และจมูกข้าว แถมยังมีน้ำตาลน้อยกว่าขนมปังปกติทั่วไป จึงสามารถกินแทนข้าวได้เลย นอกจากนั้น ยังช่วยกระตุ้นให้สมองทำงานได้มีประสิทธิภาพแบบต่อเนื่อง ช่วยเสริมให้สมาธิดีขึ้น ใครที่ไม่อยากกินคาร์โบไฮเดรตเพราะกลัวอ้วนนั้นระวังมีผลกระทบต่อสมอง เพราะสมองเรายังต้องการน้ำตาลกลูโคสจากคาร์โบไฮเดรต ซึ่งถ้าร่างกายได้รับคาร์โบไฮเดรตในรูปของน้ำตาลกลูโคสไม่เพียงพอ จะทำให้ประสิทธิภาพการทำงานของสมองลดลงตามไปด้วย อาการที่ตามมาก็คือ ง่วงนอน, หาวนอนบ่อย ๆ, อ่อนเพลีย, ใจสั่นหวิว และหน้ามืด
14 นมถั่วเหลือง สารอาหารในนมถั่วเหลืองนั้นนอกจากจะมีสรรพคุณช่วยต้านอนุมูลอิสระแล้ว ยังอุดมไปด้วยวิตามินบีและเลซิตินซึ่งเป็นสารอาหารที่ช่วยบำรุงสมอง และช่วยดูแลการทำงานของระบบประสาทและความจำอีกด้วย การดื่มนมถั่วเหลืองเป็นประจำทุกวัน ๆ ละ 1 แก้ว จะช่วยลดความเสี่ยงของโรคความจำเสื่อมที่จะเกิดขึ้นในอนาคต รวมถึงป้องกันโรคอัลไซเมอร์ในผู้สูงอายุได้
16 โยเกิร์ต หนึ่งในผลิตภัณฑ์จากนมซึ่งเป็นอาหารบำรุงสมองที่ดีไม่แพ้อาหารกลุ่มอื่น ๆ เลยล่ะ เพราะในโยเกิร์ตนั้นอุดมไปด้วยวิตามินและแร่ธาตุที่จำเป็นต่อร่างกาย เช่น วิตามินบี2, วิตามินบี12 ที่สำคัญในการช่วยบำรุงเม็ดเลือดและบำรุงระบบประสาทรวมถึงเยื่อหุ้มเซลล์สมองให้มีความยืดหยุ่นมากยิ่งขึ้น แนะนำให้กินกรีกโยเกิร์ต หรือโยเกิร์ตธรรมชาติ ที่ไม่ผ่านกระบวนการแต่งกลิ่นและรสชาติจะดีต่อร่างกายมากกว่าชนิดอื่น ๆ
8 อาหารทำร้ายทำลายสมอง เลี่ยงได้เลี่ยง!
นอกจากเราจะต้องใส่ใจกับ “อาหารที่ช่วยบำรุงสมองแล้ว” เราควรใส่ใจ “อาหารที่ทำลายทำร้ายสมอง” ด้วยเช่นกัน และอาจจะเป็นเมนูโปรดของใครหลายคน ซึ่งถ้ายังเลิกไม่ได้ก็ควรจะตั้งใจในการลดปริมาณการบริโภคให้น้อยลง โดยคำนึงถึงผลเสียที่มีต่อสุขภาพสมอง และสุขภาพร่างกายทุกครั้งก่อนกิน ส่วนจะมีอะไรบ้าง ไปดูกันเลย
1 อาหารทะเลที่มีสารสปรอทปนเปื้อน จากรายด้านการศึกษาของมหาวิทยาลัยเซาท์ฟอริด้าค้นพบว่า “ผู้ที่มีระดับปรอทในกระแสเลือดสูงกว่าระดับที่ปลอดภัย จะมีปัญหาเกี่ยวกับการทำงานของสมองไปด้วย” ซึ่งสารปรอทที่ว่านี้ส่วนใหญ่มักจะอยู่ในอาหารทะเลที่มีการปนเปื้อน อาหารทะเลที่ไม่สะอาดและมาจากแหล่งที่ไม่มีความน่าเชื่อถือมักจะมีสารปรอทปนเปื้อนมาด้วย ถ้าใครที่ชอบกินอาหารทะเลก็ต้องเลือกให้ดี สะอาด และมั่นใจได้ว่าไม่มีการปนเปื้อนของสารปรอทตัวทำลายการทำงานสมอง
2 อาหารฟาสต์ฟู้ด อาหารฟาสต์ฟู้ดคือตัววายร้ายที่ทำร้ายทำลายสมองเราเลยล่ะ เพราะอุดมไปด้วยส่วนประกอบสำคัญ ไม่ว่าจะเป็น ไขมันทรานส์, ไขมันอิ่มตัว, น้ำตาล และโซเดียม แถมส่วนใหญ่ยังเน้นการทอดด้วยน้ำมันอีกด้วย จึงทำร้ายสมองและทำลายสุขภาพโดยรวม จากรายงานการศึกษายังพบว่า ผู้คนที่กินอาหารฟาสต์ฟู้ดเป็นประจำจะมีความเสี่ยงในการเป็นโรคซึมเศร้ามากกว่าคนทั่วไปถึง 40% เลยล่ะ รู้อย่างนี้แล้วเลี่ยง ลด และเลิกจะดีที่สุด
3 อาหารแปรรูป อาหารแปรรูปบางชนิดแม้จะมีน้ำตาลและไขมันต่ำ แต่ส่วนใหญ่แล้วก็ยังมีโซเดียมสูงอยู่ดี ไม่ว่าจะเป็น พวกเนื้อสัตว์แปรรูปทั้งหลาย เช่น เบค่อน, แฮม, หมูยอ, กุนเชียง หรือผักดองต่าง ๆ หลายคนชอบกินอาหารแปรรูปมาก เพราะหาซื้อง่าย สะดวก และยังมีรสชาติถูกปาก ผู้เชี่ยวชาญทำการศึกษาและพบว่า การที่ร่างกายได้รับอาหารที่มีโซเดียมสูงอยู่เสมอจะทำให้สมองขุ่นมัว และยังส่งผลเสียต่อระดับความดันโลหิตและหัวใจอีกด้วย ซึ่งถ้าความดันโลหิตสูงเกินไปจะส่งผลให้ความสามารถในการเรียนรู้ลดลง เพราะฉะนั้น ถ้าอยากมีสมองดี ๆ และไม่อยากถูกทำร้ายสมองและหัวใจ ลด เลี่ยง และเลิกอาหารแปรรูปทุกชนิดได้ก็จะดีต่อสุขภาพ
4 อาหารที่ใช้น้ำมันพืชเติมไฮโดรเจน น้ำมันพืชที่ผ่านกระบวนการเติมไฮโดรเจนจะมีไขมันสูงและมีไขมันทรานส์ซึ่งเป็นอันตรายต่อสุขภาพสมองและหัวใจ เพราะจะไปทำให้ ‘สารเบต้า-อะมีลอยด์’ (beta-amyloid) เพิ่มสูงขึ้น สารชนิดดังกล่าวนี้เป็นสาเหตุของโรคอัลไซเมอร์ รายงานการศึกษาที่เคยตีพิมพ์ใน ‘Neurology’ เผยว่า “ผู้ที่บริโภคอาหารที่มีไขมันทรานส์สูงจะมีความสามารถในการรับรู้และทำความเข้าใจที่ลดลง” และที่น่ากลัวยิ่งไปกว่านั้นก็คือ “ยังทำให้สมองมีขนาดเล็กลงอีกด้วย” พวกอาหารที่มีไขมันทรานส์แวดล้อมอยู่ในชีวิตประจำวันของเราทุกคน เช่น อาหารจำพวกทอด, ขนมปังและขนมอบ รวมถึงพวกอาหารแปรรูปด้วย เพราะฉะนั้น ลด เลี่ยง เลิกดีที่สุด
5 น้ำตาล การกินน้ำตาลมากเกินไปจะทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดผกผัน ทำให้หลอดเลือดและเส้นประสาทเกิดความเสียหาย จากการศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสาร ‘Brain, Behavior and Immunity’ เผยว่า “ปริมาณน้ำตาลในเลือดที่สูงมากเกินไปจะส่งผลกระทบต่อสมองในส่วนฮิปโปแคมปัส (Hippocampus) ซึ่งควบคุมการทำงานของสมองในส่วนของความทรงจำ ทำให้สมองขุ่นมัวและไม่สามารถทำงานได้เต็มที่” และระดับน้ำตาลที่สูงนี้ก็ยังทำให้เกิดอาการซึมเศร้าได้อีกด้วย เพราะฉะนั้น ลด เลี่ยง เลิกความหวานจากน้ำตาลและอาหารที่มีส่วนผสมของน้ำตาลจำนวนมากถ้าไม่อยากให้สมองต้องพังเร็ว
6 น้ำตาลฟรุกโตส เป็นน้ำตาลชนิดหนึ่งที่ส่งผลร้ายต่อสมองมากกว่าน้ำตาลชนิดอื่น ๆ โดยวารสาร ‘Journal of Physiology’ ได้ตีพิมพ์รายงานการศึกษาไว้ว่า “ในการทดลอง หนูที่กินอาหารที่มีส่วนผสมของน้ำตาลฟรุกโตสสูง เมื่อนำหนูเข้าไปใส่ในเขาวงกตที่สร้างไว้ หนูจะมีปัญหาเรื่องการนำทาง” นักวิจัยเชื่อว่า การกินน้ำตาลฟรุกโตสมากเกินไปจะไปขัดขวางการใช้และการกักเก็บน้ำตาลเพื่อเป็นพลังงานในการคิดและการเรียนรู้ต่าง ๆ นั่นหมายถึงว่า “ส่งผลกระทบต่อสมองโดยตรง” ซึ่งน้ำตาลฟรุกโตสนั้นมีในผลไม้สด ซึ่งเราสามารถกินได้ปกติในปริมาณที่เหมาะสม เพราะไม่มีผลต่อสมอง แต่น้ำตาลฟรุกโตสที่เป็นอันตรายต่อสมองคือ อยู่ในส่วนผสมของอาหารชนิดอื่น ๆ นั่นเอง
7 ไขมันอิ่มตัว ถ้าร่างกายได้รับไขมันอิ่มตัวสูงมากเกินไป จะส่งผลให้สมองขาดประสิทธิภาพในการต่อสู้กับการก่อตัวของคราบพลัคซึ่งเป็นสาเหตุของโรคความจำเสื่อมหรืออัลไซเมอร์นั่นเอง จากรายการการศึกษาเมื่อปี 2013 ของ ‘JAMA Neurology’ ค้นพบว่า “ไขมันอิ่มตัวจะสร้างความเสียหายให้กับความสามารถในการเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ หรือความจำ ในช่วง 10 นาทีแรกที่ได้รับอาหารไขมันอิ่มตัวสูงเข้าสู่ร่างกาย” แม้จะเกิดขึ้นในระยะเวลาสั้นๆ เท่านั้น หลังจากนั้นอาการก็จะค่อย ๆ กลับสู่โหมดปกติ แต่ก็นับว่าเป็นอันตรายต่อสมองไม่น้อยเลยล่ะ
8 อาหารเสริมธาตุเหล็กและทองแดง การบริโภคอาหารเสริมมากเกินไปก็ส่งผลอันตรายต่อสมองได้เช่นกัน โดยเฉพาะประเภทที่มีธาตุเหล็กและทองแดง โดยรายงานการศึกษาที่ตีพิมพ์ไว้ใน ‘Neurobiology of Aging’ เผยว่า “อาหารเสริมที่มีทองแดงและธาตุเหล็กมากเกินไปจะส่งผลต่อสมองในการขจัดสารเบต้า-อะมีลอยด์” ซึ่งเป็นหนึ่งในคราบพลัคที่เป็นตัวไปขัดขวางการสื่อสารกันระหว่างเซลล์ และยังเป็นสาเหตุที่ทำให้เซลล์ประสาทตายได้อีกด้วย
ได้รู้ข้อมูลอย่างนี้แล้ว ไม่อยากทำร้ายทำลายสมองด้วยสองมือเรา ก็ควรลด ละ เลี่ยง เลิก!! ดีที่สุด
สาหร่ายเกลียวทอง อาหารบำรุงสมองชนะเลิศ
อย่างที่รู้กันดีอยู่แล้วว่า ‘สาหร่ายเกลียวทอง’ นั้นเป็นพืชจากธรรมชาติซึ่งเป็นแหล่งอาหารที่อุดมไปด้วยสารอาหารคุณภาพสูง มีวิตามินและแร่ธาตุที่มีประโยชน์ต่อร่างกายอย่างครบถ้วนในสัดส่วนที่พอเหมาะ และยังดูดซึมง่ายร่างกายนำไปใช้ได้อย่างรวดเร็ว แต่ถ้าจะพูดถึงประโยชน์ที่มีต่อการบำรุงและดูแลสมองนั้น แน่นอนว่าใน “สาหร่ายเกลียวทองอาหารแห่งอนาคต” นี้ ก็มีกรดอะมิโนและสารอาหารจำนวนมากที่มีคุณสมบัติช่วยบำรุงสมองและระบบปลายประสาทโดยตรง ไม่ว่าจะเป็น
1 กรดกลูตามิก (Glutamic acid) เป็นกรดที่มีความสำคัญต่อ “กระบวนการเผาผลาญอาหารให้สมอง” ช่วยให้ระบบประสาทและร่างกายเกิดความสมดุล ทำให้สุขภาพสมองดีขึ้น สมองผ่อนคลาย ปลอดโปร่ง และมีชีวิตชีวา ทำให้รู้สึกเป็นหนุ่มสาว และมีบุคลิกภาพดีขึ้น
2 แมงกานีส (Manganese) ช่วยในการเสริมสร้างระบบประสาทสมอง ช่วยให้ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
3 ไอโซลิวซีน (Isoleucine) ช่วยป้องกันความเสื่อมของระบบประสาทและเซลล์สมอง ช่วยให้แข็งแรงขึ้น
4 ลิวซีน (Leucine) ช่วยกระตุ้นการทำงานของสมองส่วนบน ช่วยทำให้ร่างกายตื่นตัวและกระฉับกระเฉงช่วยเพิ่มกำลังให้กล้ามเนื้อ สมองจะรู้สึกสดชื่น กระปรี้กระเปร่ามากขึ้น
5 ทริปโตเฟน (Tryptophan) ถ้าจะบอกว่าทริพโตเฟน
เป็นวัตถุดิบสำคัญของสมองก็คงไม่ผิดนักเพราะใช้ในการสัง เคราะห์ ‘ซีโรโทนิน’ ‘เมลาโทรนิน’ และ ‘ไนอาซีน’ ที่จำเป็นต่อร่างกาย และยังเป็นกรดอะมิโนที่ร่างกายสร้างขึ้นเองไม่ได้อีกด้วย จำเป็นต้องได้รับจากอาหารที่กินเข้าไปเท่านั้น โดยทริปโตเฟนจะเข้าไปกระตุ้นให้สมองหลั่งสารซีโรโทนิน (serotonin) ซึ่งเป็นตัวส่งสัญญาณประสาทที่มีคุณสมบัติทำให้ร่างกายรู้สึกผ่อนคลาย จึงช่วยให้เรานอนหลับได้อย่างสบาย และจิตใจเกิดความผ่อนคลายมากขึ้น
6 วาลีน (Valine) ช่วยทำให้ระบบประสาททำงานได้ดีขึ้น สร้างให้เกิดความสมดุลจากภายใน ทำให้รู้สึกสงบและรู้สึกสุขุมมากขึ้น
7 ฟีนิลอะลานีน (Phenylalanine) เป็นตัวช่วยในการส่งผ่านความรู้สึกและช่วยรักษาความสมดุลของระบบประสาท เพิ่มความสามารถในการทำงานของสมอง ทำให้สมองเกิดการตื่นตัวตลอดเวลา ทำให้อารมณ์ดี มีความสมดุล และใจเย็นมากขึ้น
8 กลูตาเมต (Glutamate) ช่วยในระบบการเรียนรู้และจดจำสิ่งต่าง ๆ ซึ่งถ้าได้รับในปริมาณที่ต่ำเกินไปจะทำให้สมองจดจำสิ่งต่าง ๆ ได้ไม่ดี และขาดสมาธิ เพราะฉะนั้น ต้องได้รับในสัดส่วนที่พอเหมาะต่อร่างกาย
9 กลูตามีน (Glutamine) ช่วยในการเสริมสร้างการทำงานของระบบประสาทและสมอง เป็นกรดอะมิโนที่มีส่วนสำคัญในการสร้าง ‘กาบา’ (GABA) ซึ่งเป็นสารที่ช่วยลดความเสี่ยงของการเป็นโรคอัลไซเมอร์นั่นเอง
10 เฟนนิลอลานอน เป็นกรดอะมิโนชนิดหนึ่ง ซึ่งช่วยส่งผ่านความรู้สึกและรักษาสมดุลของประสาท
นอกจากนั้นใน ‘สาหร่ายเกลียวทอง’ ยังอุดมไปด้วยวิตามินและแร่ธาตุต่าง ๆ มากมายที่มีส่วนช่วยในการบำรุงสมอง ทำให้สมองทำงานได้ดีขึ้น แข็งแรงขึ้น และมีประสิทธิภาพมากขึ้น เช่น วิตามินบี1, วิตามินบี6, วิตามินบี12, วิตามินซี, วิตามินเอ, วิตามินอี และสารอาหารอื่น ๆ อีกจำนวนมาก เพราะฉะนั้น การรับประทานสาหร่ายเกลียวทองเป็นประจำในสัดส่วนที่เหมาะสมจะช่วยให้บำรุงสมอง และทำให้สุขภาพร่างกายแข็งแรงยิ่งขึ้น
เพราะอย่างนี้ ‘สาหร่ายเกลียวทอง’ จึงเป็นตัวช่วยที่ดีเยี่ยมของนักเรียน นักศึกษา กลุ่มวัยทำงาน และแม้กระทั่งผู้บริหาร นักธุรกิจระดับสูง ให้มีความสามารถทางสมองเพิ่มมากขึ้น มีการตื่นตัว และมีอารมณ์เยือกเย็นมากขึ้น
TIPS
DO & DON’T กินอย่างไรให้สมองดี กินแบบไหนให้สมองแย่
DO :
- อาหารเช้าสำคัญมาก ควรกินอาหารเช้าให้ได้ทุกวัน ไม่ควรปล่อยให้สมองขาดอาหาร
- กินมื้อเล็กแทนมื้อใหญ่ ควรกินมื้อเล็กทุก ๆ 3-4 ชั่วโมง แทนการกินมื้อใหญ่แบบจัดเต็ม เพราะโปรตีนในอาหารมื้อเล็ก จะช่วยเติมพลังงานให้แก่ร่างกายและสร้างความสดชื่นให้สมองได้ตลอดวันนั่นเอง
- กินอาหารประเภทข้าวกล้อง จมูกข้าว หรือธัญพืชอื่น ๆ รวมถึงปลา, กล้วย และข้าวโอ๊ต สัปดาห์ละ 4-5 ครั้ง
DON’T :
- เลี่ยงอาหารไขมันสูงและอาหารมื้อใหญ่ การกินอาหารมื้อใหญ่ กินเยอะ จนร่างกายได้รับพลังงานเกินกว่า 1,000 แคลอรี่นั้นจะทำให้เลือดถูกจ่ายไปยังระบบย่อยอาหารมากกว่าที่จะไปเลี้ยงสมองจึงเป็นสาเหตุของอาการง่วงนอน ซึม หาวนอน และเฉื่อยชา
- เลี่ยงแอลกอฮอล์และสารนิโคติน เพราะเป็นตัวการทำลายและทำร้ายสมองอย่างอันตรายที่สุด
- เลี่ยงอาหารที่ปนเปื้อน แหล่งอาหารที่มีความเสี่ยงของสารปนเปื้อนทั้งหลายเช่น สารปรอท ตะกั่ว และโลหะหนักควรหลีกเลี่ยง เพราะจะเข้าไปทำลายสมอง ทำให้สมองทำงานผิดปกติ ขาดสมาธิ การเรียนรู้ลดลง ทักษะการใช้เหตุผลและไอคิวก็ลดลงตามไปด้วย






