Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

รายงานศึกษาฤทธ์ทางเภสัชวิทยา

ผศ.ดร.ภาคภูมิ พาณิชยูปการนันท์
ขอให้ข้อมูลรายงานการศึกษาฤทธิ์ทางชีวภาพของสาหร่ายเกลียวทอง (spirulina) ดังนี้


1. ฤทธิ์กระตุ้นภูมิต้านทานโรค
มีรายงานการค้นพบสาร อิมมูไลน่า (Immulina) ซึ่งเป็นคาร์โบไฮเดรตในกลุ่ม high molecular weight polysaccharide ที่สกัดได้จากสไปรูไลน่า จากการศึกษาพบว่าสารอิมมูไลน่ามีฤทธิ์กระตุ้นภูมิคุ้มกันร่างกาย โดยกระตุ้นการทำงานของเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิด monocytes และ macrophages ในมนุษย์ โดยพบว่าสารอิมมูไลน่ามีฤทธิ์แรงกว่าสาร polysaccharide ที่กำลังใช้ในการบำบัดโรคมะเร็งโดยวิธี immunotherapy ในปัจจุบัน100 – 1,000 มีรายงานการทดลองการใช้สไปรูไลน่าเป็นอาหารเสริมในไก่ หนูและแมว พบว่าสามารถเพิ่มภูมิต้าทานโรคในสัตว์ทั้งสามชนิด โดยพบว่าสไปรูไลน่าออกฤทธิ์เพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิด macrophages และ NK-cell นอกจากนี้ยังมีรายงานว่าสารสกัดสไปรูไลน่าด้วยน้ำร้อนมีฤทธิ์เพิ่มภูมิต้านทานโรคในคน โดยเพิ่มการสร้างสารแกมม่า-อินเตอฟีรอน (gamma-interferon) และเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของเซลล์เม็ดเลือดขาว

2. ฤทธิ์ต้านออกซิเดชั่นหรือต้านอนุมูลอิสระ (Antioxidant or radical scavenger)
มีรายงานว่าสารซี-ไฟโคไซยานิน (C-Phycocyanin) ที่สกัดได้จาก Spirulina platensis มีฤทธิ์ต้านออกซิเดชั่นและต้านอนุมูลอิสระ ทั้งการทดลองในหลอดทดลองและในสัตว์ทดลอง

3. ฤทธิ์ยับยั้งไวรัส
มีรายงานว่าสารสกัด Spirulina platensis ด้วยน้ำ มีฤทธิ์ยับยั้งการแบ่งตัวของ ไวรัสเอดส์ (HIV-1) ในเซลล์เม็ดเลือดขาวที่เลี้ยงในหลอดทดลอง เช่น T-cell line และ peripheral blood mononuclear cell นอกจากนี้ยังพบว่าสารสกัดแคลเซี่ยมสไปรูแลน เป็นสารที่มีฤทธิ์แรงในการยับยั้งไวรัสเริม (Herpes simplex virus type 1) และไวรัสเอดส์ (HIV-1) ดังนั้นสารแคลเซี่ยมสไปรูแลนจึงน่าจะถูกพัฒนาเป็นยาต้านไวรัสเอดส์ นอกจากนี้ยังมีรายงานว่าสารแคลเซี่ยมสไปรูแลนมีฤทธิ์ในการยับยั้งไวรัสที่เป็นสาเหตุของโรคหวัด โรคหัด และโรคคางทูม ด้วย

4. ฤทธิ์ยับยั้งการแข็งตัวของเลือด
มีรายงานว่าสารแคลเซี่ยมสไปรูแลนมีฤทธิ์ต้านการเข็งตัวของเลือด โดยออกฤทธิ์เป็นยับยั้ง thrombin โดยการกระตุ้นการสร้าง heparin cofactor II ดังนั้นแคลเซี่ยมสไปรูแลนจึงน่าจะเป็นยาต้นแบบในการพัฒนายาที่ใช้ในการบำบัดโรคหลอดเลือดแข็งตัวได้

5. มีฤทธิ์ปกป้องอันตรายจากสารเคมีและรังสี (chemo- and radio-protective)
มีรายงานว่าสารประกอบคาร์โบไฮเดรทในกลุ่ม polysaccharide ที่สกัดได้จากSpirulina platensis มีฤทธิ์ป้องกันอันตรายที่เกิดจากสาร cyclophosphamide และรังสีแกมม่า ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้ร่วมกับยาอื่นในการบำบัดโรคมะเร็ง นอกจากนี้ยังมีรายงานว่าสารสกัด ซี-ไฟโคไซยานินที่สกัดได้จาก Spirulina platensis มีฤทธิ์ลดความเป็นพิษต่อตับที่เกิดจากสารเคมีได้อย่างมีนัยสำคัญ

6. ฤทธิ์ยับยั้งการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็ง
มีรายงานการทดลองพบว่าสารแคลเซี่ยมสไปรูแลนมีฤทธิ์ยับยั้งการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็งชนิด B16-BL6 melanoma บนเซลล์ปอดได้ โดยพบว่าแคลเซี่ยมสไปรูแลนมีฤทธิ์ป้องกันการเกาะติดของเซลล์มะเร็งชนิด B16-BL6 บน basement membrane ของเซลล์ปอด

7. ฤทธิ์ต่อการทำงานของเอนไซม์ไลโปโปรตีน ไลเปส (lipoprotein lipase) และ เฮปาติก ไตรกลีเซอไรด์ ไลเปส (hepatic triglyceride lipase)
ซึ่งมีบทบาทในการย่อยไขมัน ศึกษาโดยให้หนูทดลองได้รับประทานน้ำตาล fructose ปริมาณสูง (68%) เพื่อเหนี่ยวนำให้เกิดภาวะ ไขมันในเลือดสูง ร่วมกับการให้สารสกัดจากสไปรูไลน่าที่มีความเข้มข้นต่างๆ กัน คือ 5%,10%และ 15% ตามลำคับ เป็นเวลา 4 สัปดาห์ เปรียบเทียบกับกลุ่มที่ได้รับน้ำตาล fructose ปริมาณสูงเพียงอย่างเดียว พบว่าหนูทดลองที่ได้รับน้ำตาล fructose ปริมาณสูงร่วมกับสารสกัดจาก สไปรูไลน่า จะทำให้เพิ่มการทำงานของ lipoprotein lipase อย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งฤทธิ์ดังกล่าวอาจมีผลต่อการป้องกันภาวะไขมันในเลือดสูงในผู้ป่วยเบาหวานได้

8. ฤทธิ์ในการลดระดับคลอเลสเตอรอลในเลือด
มีการทดลองพบว่าหนูที่ได้รับอาหารที่ประกอบด้วย 1% คลอเลสเตอรอล และ 16% สไปรูไลน่า มีปริมาณของคลอเลสเตอรอลและฟอสฟอรลิปิดในเลือดลดลงอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อเปรียบเทียบกับหนูทดลองกลุ่มที่ได้รับอาหารที่ประกอบด้วย 1% คลอเลสเตอรอล เพียงอย่างเดียว ผลจากการศึกษานี้ได้ชี้ให้เห็นว่า สไปรูไลน่าอาจให้ผลในการป้องกันภาวะคลอเรสเตอรอลในเลือดสูงและโรคหลอดเลือดแข็งตัวได้

9. ฤทธิ์ในการยับยั้งปฏิกิริยาการแพ้
มีการทดลองศึกษาโดยให้หนูทดลองได้รับสารที่เหนี่ยวนำให้เกิดปฏิกิริยาการแพ้ชนิดเฉียบพลัน (anaphylactic reaction) ร่วมกับ สไปรูไลน่า ในความเข้มข้นต่างๆ กัน พบว่า สไปรูไลน่าสามารถยับยั้งการหลั่งสารฮีตตามีน (ซึ่งมีผลเกี่ยวข้องกับการเกิดปฏิกิริยาการแพ้ชนิดเฉียบพลัน) จาก mast cell ได้อย่างมีนัยสำคัญ ผลการศึกษานี้ได้ชี้ให้เห็นว่า สไปรูไลน่าอาจจะมีสารที่ช่วยยับยั้งการแตกของ mast cell ในหนูทดลองได้

10. ฤทธิ์ต้านการอักเสบ
มีรายงานว่าสารซี-ไฟโคไซยานิน ซึ่งสกัดได้จากสไปรูไลน่ามีฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ cyclooxygenase-2 (COX-2) แบบเฉพาะเจาะจง ทำให้มีฤทธิ์ต้านการอักเสบ ซึ่งสอดคล้องกับในรายงานก่อนหน้านี้ว่า สารไฟโคไซยานินมีฤทธิ์ป้องกันอันตรายต่อตับและฤทธิ์ต้านการอักเสบที่ข้อ